Leren meebewegen met de leefwereld

De vergaderkamer als doos

Je kent het beeld. Een vergaderkamer als een nette doos. Aan de muur een plan van A naar B. De agenda klopt. De KPI’s kloppen. En toch voelt het alsof je buiten die doos iets mist. Inwoners leven niet in stappenplannen. Professionals werken niet in rechte lijnen. En jij moet wel besluiten nemen. Snel. Met beperkte tijd, aandacht en informatie. Dat is geen falen. Dat is hoe mensen werken.

Waarom we de werkelijkheid vaak te strak maken

Daarom gaat het in organisaties vaak mis op een herkenbare manier. We willen de werkelijkheid overzien maar dat kan niet helemaal.¹ We zien te snel patronen en oorzaken, ook als toeval meespeelt.² We missen signalen die we niet verwachten, omdat onze aandacht ergens anders zit.³ En als de druk oploopt grijpen we naar wat we herkennen uit eerdere situaties. We toetsen dat snel aan ervaring en gaan door.⁴ Vaak kiezen we dan voor “goed genoeg” in plaats van “optimaal”.⁵ Logisch. Maar het heeft een prijs: beleid en sturing kunnen langs de leefwereld heen gaan.

Wat er dan wél nodig is

Wat dan nodig is: leren meebewegen met die leefwereld. Anders kijken. Anders denken. Anders handelen. Niet door nóg meer tabellen te maken. Wel door ruimte te maken voor dubbelzinnigheid. Door verhalen te verzamelen zodat ook het onverwachte zichtbaar wordt. Door meerdere perspectieven op te halen, juist van mensen die je minder hoort. Door vragen zo te stellen dat mensen zelf kiezen wat ze vertellen. Met minder framing. Dan ontdek je sneller wat je nog niet wist.⁶

Van verhalen naar grip en handelen

En daarna begint het echte werk: onderdompelen in de data. Duiden. Teruglezen. Doorvragen. Herhalen. Mogelijke verklaringen naast elkaar zetten. En ze toetsen aan wat mensen echt vertellen. Dat is spelend redeneren. Niet doen alsof er maar één waarheid is. Wel zoeken naar de meest aannemelijke uitleg.⁷ En dat vertalen naar gezamenlijke duiding en handelingsperspectief. Zodat je niet alleen kunt sturen en verantwoorden, maar ook kunt leren terwijl het gebeurt.

Wat wij brengen

Wij maken data aanleidinggevend. Niet als bewijsstuk achteraf, maar als startpunt voor beter kijken.

Uniek in onze aanpak is dat we verhaal en data in één moment verzamelen, bij dezelfde persoon. Daardoor ontstaat een directe samenhang tussen wat iemand meemaakt en hoe diegene dat duidt. Dat maakt de combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve data sterker en betrouwbaarder.

We verzamelen verhalen en duidingsdata, dicht op jullie vraagstukken. Daarna ontrafelen we wat erin terugkomt. Zó dat er nieuwsgierigheid ontstaat. Niet discussie over meningen.

Daarna brengen we het in beweging. Met onderzoekende gesprekken die uitkomen op keuzes en acties. En met een ritme waarin je terugkomt en ziet wat er verandert.

Hoe dat er in de praktijk uitziet

We starten bij de werkelijkheid. We luisteren en lezen. Tot we de taal van jullie dagelijks werk begrijpen.

Dan gaan we spelen met de data. We zoeken verbanden, verschuivingen en kleine signalen die iets groters kunnen aankondigen.

Daarna gaan we terug naar de verhalen met gerichte lenzen. We combineren kwantitatieve patronen met narratieve analyses. Zo wordt zichtbaar wat terugkomt, waar spanning zit, en wat uit beeld valt.

Vervolgens leggen we inzichten voor als uitnodiging tot onderzoek. Met katalyserende vragen die helpen kiezen: wat stoppen we, wat versterken we, wat proberen we anders?

Daarna trianguleren we deze inzichten met harde data. We leggen patronen uit de verhalen naast telinformatie, ontwikkelingen in opbrengsten en kosten, en andere beschikbare managementinformatie. Zo scherpen we hypotheses aan en maken we het gesprek steviger, zonder het plat te slaan.

Daarna organiseren we sensemaking-sessies. Samen bepalen we de thema’s die er nu toe doen. En we spreken acties af die je echt kunt starten.

Vervolgens maken we zichtbaar wat er is geleerd en welke beweging is gemaakt. Kort, krachtig en visueel. Met waar mogelijk een koppeling naar ontwikkelingen in opbrengsten en kosten, en mogelijke verklaringen die daarbij passen. De uitgebreide analyses en methodische verantwoording werken we uit in bijlagen.

Tot slot maken we het herhaalbaar. We leggen een monitoringsritme vast: wanneer komen we terug, wat volgen we opnieuw, wie moet aan tafel, en hoe zien we in de volgende ronde of het beter wordt?

Een lerende organisatie ontstaat niet vanzelf. Je kunt wel meten en weten, maar zonder aandacht voor het gesprek gebeurt er weinig. Daarom zijn wij meer dan een onderzoeksbureau. We blijven dichtbij. We denken mee in je vraag achter de vraag. We spiegelen wat jullie misschien normaal wegredeneren. En we dagen uit om aannames los te laten, zodat er ruimte komt voor een bredere blik. Verandering vraagt oefening. Dus we helpen niet alleen met inzichten, maar ook met het aanleren van nieuwe routines. Stap voor stap. Zodat narratief onderzoek niet eindigt in een rapport, maar uitkomt in keuzes die je echt gaat doen.

Voetnoten

1. Simon, H. A. (1955). A behavioral model of rational choice. The Quarterly Journal of Economics, 69(1), 99–118.
2. Tversky, A., & Kahneman, D. (1974). Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. Science, 185(4157), 1124–1131.
3. Simons, D. J., & Chabris, C. F. (1999). Gorillas in our midst: Sustained inattentional blindness for dynamic events. Perception, 28(9), 1059–1074.
4. Klein, G. (1998). Sources of power: How people make decisions. MIT Press.
5. Simon, H. A. (1956). Rational choice and the structure of the environment. Psychological Review, 63(2), 129–138.
6. Snowden, D. J. (2002). Complex acts of knowing: Paradox and descriptive self-awareness. Journal of Knowledge Management, 6(2), 100–111.
7. Klein, G. (2013). Seeing What Others Don’t: The Remarkable Ways We Gain Insights. Nicholas Brealey Publishing.