Narratief onderzoek en sensemaking
SenseGuide helpt sinds 2012 bestuurders en beleidsmakers met het inzichtelijk en hanteerbaar maken van complexe vraagstukken. Met narratief onderzoek en sensemaking maken we zichtbaar wat cijfers alleen niet vertellen. Dit geeft organisaties niet alleen beter inzicht, maar meteen ook handvatten om gericht te leren en te handelen. In een wereld vol veranderingen en onzekerheid bieden mensen en hun verhalen waardevolle aanknopingspunten. Onze aanpak geeft de kennis en stuurinformatie om verantwoorde keuzes te maken in een complexe werkelijkheid.
Narratief onderzoek
Het vertellen van korte verhalen is van oudsher de manier waarop mensen hun ervaringen delen en betekenis geven aan de wereld. Via anekdotes brengen we elkaar kennis, cultuur en moraal bij. Het menselijke brein pikt bovendien sneller zwakke signalen op uit verhalen dan uit analytische processen. Verhalen zijn daarom een goede bron om te begrijpen wat onder de doelgroepen leeft.
Onze software verzamelt via het web of via app (iOS en Android) tekst, audio-opnames en fotomateriaal die vertellen hoe mensen hun wereld ervaren. Uniek is dat mensen via een gepatenteerde methode zelf hun verhaal duiden. Het geheel van verhalen en duiding vormt samen warme data. Het is een samenhangende set van kwantitatieve en kwalitatieve gegevens die laat zien wat er onder mensen leeft, hoe het leeft en waarom. In onze analyses zoeken we steeds naar de meest aannemelijke betekenis van deze warme data, in de geest van Kleins ‘playful reasoning’.
Om die betekenis stevig te maken, combineren we menselijke analyse met AI. We kijken vanuit verschillende invalshoeken naar dezelfde werkelijkheid. We gebruiken patroon- en statistische analyses, narratieve analyses en datatriangulatie. Elke techniek laat iets anders zien. Samen kunnen we breed onderzoeken en bevindingen toetsen. Waar patronen terugkeren en elkaar versterken, groeit het vertrouwen dat onze duiding de leefwereld zo goed mogelijk benadert.
Sensemaking
We combineren de sterke kanten van computers, zoals de visualisatie van gegevens en statistische analyses, met de sterke kanten van het menselijk brein: patronen herkennen, verbanden leggen en betekenis geven. Mensen zien namelijk meer verbanden dan computers, ze gebruiken hun gevoel en creativiteit én houden rekening met toeval en onvoorspelbaarheid van factoren. Succesvolle vernieuwers leggen verbanden tussen zaken die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben maar naderhand een perfecte combinatie vormen.
De inbreng van meerdere perspectieven in alle fasen van het project is daarom een leidend principe in onze aanpak. De wederkerigheid tussen de belanghebbenden bij een vraagstuk staat centraal: data duiden, in dialoog met elkaar, gezamenlijk overeenkomsten en verschillen in interpretaties verkennen en zo tot nieuwe inzichten en ideeën komen.
Interpretatie en conclusies zijn zodoende het resultaat van een gezamenlijke reis; geen advies van een buitenstaander maar samen leren en ontwikkelen. Dat is sensemaking. We dragen bij met scherpe analyses en katalyserende vragen, maar de organisatie doet haar eigen denkwerk.
Leren meebewegen met de leefwereld
De meeste organisaties meten wat ze al verwachten te vinden. Dat geeft houvast. Maar het vangt niet op wat buiten beeld blijft — de inwoner die nooit aanklopt, het patroon dat in geen enkel plan past. SenseGuide bouwt een infrastructuur waarin verhalen de brandstof worden voor leren en ontwikkeling. Doorlopend. Zodat je niet alleen ziet waar je staat, maar ook wat er werkelijk leeft.
Narratief sensemaking vergeleken met andere methodes
Onderzoeksmethodes lijken soms op elkaar, tot je ze naast elkaar legt. In de tabel hieronder vergelijken we kwantitatief, kwalitatief, mixed methods, verhalend onderzoek en narratief sensemaking. Zo zie je snel wat elke aanpak oplevert, waar de focus ligt en wat je mogelijk mist.
Wat is narratief onderzoek?
Hét narratief onderzoek bestaat niet. Verhalen bestuderen is de afgelopen decennia explosief gegroeid — in alle richtingen tegelijk. Want verhalen bestuderen kan op heel veel manieren. De één gebruikt verhalen als data — als bewijs van wat er werkelijk is gebeurd. De ander kijkt hoe mensen via verhalen betekenis geven aan hun werkelijkheid. En weer een ander vraagt zich af wiens verhaal eigenlijk gehoord wordt, en wiens stem in de marge verdwijnt. Het is de rijkdom van het veld. Maar het vraagt ook om helderheid. Want als je niet weet vanuit welke benadering je werkt — en waarom — dan kun je de uitkomsten van je onderzoek ook niet goed duiden. In dit artikel laten we zien wat narratief onderzoek is, welke vormen het kent, en waarom verhalen een krachtig middel zijn voor het monitoren, evalueren, leren en verantwoorden van beleid in het sociaal en publiek domein — zoals bestaanszekerheid, jeugdzorg, Wmo, gezondheid, participatie, armoede, leefbaarheid en wijkontwikkeling — én bij organisatorische vraagstukken zoals veranderprogramma's, de toekomst van werk en werkbeleving. En we laten zien waar SenseGuide in dat landschap staat.
Wat is Sensemaking?
In dit artikel gaan we in op sensemaking (of sense-making) en narratief onderzoek. Als een methodologie voor complexe vraagstukken. We noemen dit narratief sensemaking.
Wat is SenseMaker?
SenseGuide maakt sinds haar oprichting in 2012 gebruik van SenseMaker software. Software ontwikkelt voor het onderzoeken van complexe, multivariabele vraagstukken.