Narratief onderzoek en sensemaking
Sinds 2012 helpt SenseGuide bestuurders en beleidsmakers grip te krijgen op vraagstukken die zich niet laten vangen in cijfers. We leven in een wereld waarin alles en iedereen elkaar beïnvloedt — zichtbaar en onzichtbaar. Uit al dat samenspel ontstaan dingen die niemand had zien aankomen. Met narratief onderzoek en sensemaking halen we boven water wat er echt speelt, zodat je tijdig kunt anticiperen, leren en bijsturen.
Narratief onderzoek
Het vertellen van korte verhalen is van oudsher de manier waarop mensen hun ervaringen delen en betekenis geven aan de wereld. Via anekdotes brengen we elkaar kennis, cultuur en moraal bij. Het menselijke brein pikt bovendien sneller zwakke signalen op uit verhalen dan uit analytische processen. Verhalen zijn daarom een goede bron om te begrijpen wat onder de doelgroepen leeft.
Onze software verzamelt via het web of via app (iOS en Android) tekst, audio-opnames en fotomateriaal die vertellen hoe mensen hun wereld ervaren. Uniek is dat mensen via een gepatenteerde methode zelf hun verhaal duiden. Het geheel van verhalen en duiding vormt samen warme data. Het is een samenhangende set van kwantitatieve en kwalitatieve gegevens die laat zien wat er onder mensen leeft, hoe het leeft en waarom. In onze analyses zoeken we steeds naar de meest aannemelijke betekenis van deze warme data, in de geest van Kleins ‘playful reasoning’.
Om die betekenis stevig te maken, combineren we menselijke analyse met AI. We kijken vanuit verschillende invalshoeken naar dezelfde data. We gebruiken patroon- en statistische analyses, narratieve analyses en datatriangulatie. Elke techniek laat iets anders zien. Samen kunnen we breed onderzoeken en bevindingen toetsen. Waar patronen terugkeren en elkaar versterken, groeit het vertrouwen dat onze duiding de leefwereld zo goed mogelijk benadert.
Sensemaking
We combineren de sterke kanten van computers, zoals de visualisatie van gegevens en statistische analyses, met de sterke kanten van het menselijk brein: patronen herkennen, verbanden leggen en betekenis geven. Mensen zien namelijk meer verbanden dan computers, ze gebruiken hun gevoel en creativiteit én houden rekening met toeval en onvoorspelbaarheid van factoren. Succesvolle vernieuwers leggen verbanden tussen zaken die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben maar naderhand een perfecte combinatie vormen.
De inbreng van meerdere perspectieven in alle fasen van het project is daarom een leidend principe in onze aanpak. De wederkerigheid tussen de belanghebbenden bij een vraagstuk staat centraal: data duiden, in dialoog met elkaar, gezamenlijk overeenkomsten en verschillen in interpretaties verkennen en zo tot nieuwe inzichten en ideeën komen.
Interpretatie en conclusies zijn zodoende het resultaat van een gezamenlijke reis; geen advies van een buitenstaander maar samen leren en ontwikkelen. Dat is sensemaking. We dragen bij met het blootleggen van patronen en zwakke signalen en door katalyserende vragen te stellen, maar jullie doen jullie eigen denkwerk.
Leren meebewegen met de leefwereld
De meeste organisaties meten wat ze al verwachten te vinden. Dat geeft houvast. Maar het vangt niet op wat buiten beeld blijft — de inwoner die nooit aanklopt, het patroon dat in geen enkel plan past. SenseGuide bouwt een infrastructuur waarin verhalen de brandstof worden voor leren en ontwikkeling. Doorlopend. Zodat je niet alleen ziet waar je staat, maar ook wat er werkelijk leeft.
Narratief sensemaking vergeleken met andere methodes
Onderzoeksmethodes lijken soms op elkaar, tot je ze naast elkaar legt. In de tabel hieronder vergelijken we kwantitatief, kwalitatief, mixed methods, verhalend onderzoek en narratief sensemaking. Zo zie je snel wat elke aanpak oplevert, waar de focus ligt en wat je mogelijk mist.
Wat is narratief onderzoek?
Verhalen bestuderen kan op tientallen manieren. De één gebruikt ze als bewijs. De ander als venster op betekenis. Weer een ander vraagt wie er eigenlijk aan het woord is. Narratief onderzoek is geen methode — het is een breed en divers vakgebied. Dit artikel laat zien wat het omvat, welke vormen het kent, en waar SenseGuide staat.
Wat is Sensemaking?
Sensemaking betekent voor iedereen net iets anders. Op deze pagina leggen we de verschillende blikken naast elkaar — vijf denkers, elk met een eigen nadruk — en delen we onze eigen kijk als SenseGuide. Zo werken we toe naar de weg die wij kiezen: betekenis geven via het verhaal, oftewel narratief sensemaking.
Wat is SenseMaker?
SenseGuide maakt sinds haar oprichting in 2012 gebruik van SenseMaker software. Software ontwikkelt voor het onderzoeken van complexe, multivariabele vraagstukken.